Edmund-Leopold Swidzinski

«Słowo oficera zawsze musi być gwarancją prawdy».

Edmund-Leopold Swidzinski urodził się 15 listopada 1848 r. w Kaliszu, w warszawskiej prowincji Królestwa Polskiego. Jego ojciec w pewnym momencie również wybrał karierę wojskową, która doprowadziła rodzinę do ciągłego przemieszczania się z miejsca na miejsce. Właśnie dlatego Edmund otrzymał wstępne wykształcenie wojskowe w 1 Korpusie Kadetów w Moskwie, gdzie został powołany do służby (26 sierpnia 1865 r.). Po ukończeniu 3-j szkoły wojskowej Aleksandra (1867), Edmund staje się podporucznikiem 98-go pułku piechoty Derptu (Jurjewa), gdzie służy jako dowódca kompanii przez ponad 6 lat.

Aby osiągnąć postęp w karierze, E. Swidzinski z powodzeniem ukończył egzaminy wstępne w Mykolajowskiej Akademii Sztabu Generalnego w 1880 roku. Po ukończeniu tej instytucji edukacyjnej, został oficerem Sztabu Generalnego w 1882 roku, gdzie ma szybką karierę. Swidzinski, w randze kapitana, został mianowany oficerem na rozkazy w Sztabie Omskiego Okręgu Wojskowego (24.11.1882 r. – 30.03.1884 r.), a później – starszym adiutantem Sztabu 9-j Dywizji Piechoty w Połtawie (30.03.1884 р. – 13.04.1886 р.).

Otrzymawszy stopień pułkownika, Edmund Swidzinski został mianowany oficerem na rozkazy do Sztabu 10-go Korpusu Armii w Charkowie 13 kwietnia 1886 r., mieszczącego się przy ulicy Sorokinskiej 3 [1]. Swidzinski i jego rodzina osiedlili się w prywatnym domu Silakowa przy ulicy Moskaliwskiej 27 [2]. W 1887 roku przeniósł się do mieszkania prywatnego w domu Protsenko na ulicy Czernyszewskiej 15 [3], który był dziesięć minut spacerem od miejsca świadczenia usług.

Wspomniany korpus powstał w 1876 roku i obejmował różne jednostki wojskowe, a mianowicie: 10-j Pułk husarski Ingermanlandski, 1-j pułk kozacki Orenburgu, szereg pułków piechoty i dywizję artylerii. Bezpośrednie obowiązki Swidzinskiego polegały na zapewnieniu łączności między dowódcami jednostek a dowództwem korpusów, umieszczeniu żołnierzy w mieszkaniach i  dostarczaniem ich zapasów, ustanowieniu planów rozmieszczenia dla manewrów. Wszystkie te przypadki były zróżnicowane, ponieważ sam skład wyznaczonych jednostek był zróżnicowany: od Kozaków orenburskich i Kozaków donskich i do gwardzistów –Ingermanlandów. Najbliższe otoczenie Swidzinskiego w tym czasie utworzyły dowódca Charkowskiego okręgu wojskowego, bohater wojny rosyjsko-tureckiej z lat 1877-1878, generał lejtnant Fiodor Fedorowicz Radecki, szef sztabu powiatu – generał lejtnant Eduard Gavrilovich Ehlers,szef sztabu korpusu – generał major Dmitrij Nikołajewicz Shafgauzen-Schoenberg-Ek-Schaufuss, szlachcice Charkowa – kapitan Pavel Sergeevich, rotmistrz Nikołaj Oleksandrowicz Hendrikow.

To podczas pobytu w Charkowie Swidzinski stworzył serię esejów wojskowo-dziennikarskich, drukowanych w czasopismach i literaturę edukacyjną. W większości zajmowali się edukacją i szkoleniem niższych rang wojskowych, podoficerów i chorąży. W szczególności kilka podręczników na temat taktyki i służby terenowej wyszło z pióra Swidzinskiego, a także podręcznik na temat dyscyplin wojskowych służących szkoleniu oficerów rezerwy i kursów wojskowych.

Ogólna koncepcja stosunku Edmunda Swidzinskiego do służby wojskowej odzwierciedla jego książkę “Wojskowo-moralne rozmowy na temat obowiązków żołnierza i kary nałożone za niewykonanie obowiązku służby”. W jednym z rozdziałów Swidzinski na pierwszy rzut oka przytacza banalne i szablonowe frazy typowe dla takiej publikacji. Ale każde słowo opiera się na zasadach, które sam autor zastosował: “Rozpoczynając królewską służbę, każdy z nas rozpoczyna zupełnie nowe życie … Honorowy tytuł obrońcy wiary, cara i ojczyzny nie jest udzielany bezpłatnie i od pierwszych dni jego służby żołnierz jest zobowiązany do asymilacji głównej godności każdego żołnierza, a mianowicie: zawsze i wszędzie, bezkrytycznie słuchał swoich przełożonych, nawet jeśli musiał iść na pewną śmierć. To zachowanie jest pierwszą sprawnością … Żałosnym jest żołnierz, którego tylko strach zmusza do wypełniania swoich obowiązków “. “Żołnierz musi obchodzić miejsca, w których powstaje bałagan. Do piwiarń … jak to: szynki, tawerne, sklepy adamaszekowe, sklepy monopolowe oraz tymczasowe targi  … niższym rangam jest absolutny zakaz wstępu. Uważaj na te miejsca! Wewnątrz czeka na ciebie pokusa … Обходи кабаки!». Unikaj tawern!

Oprócz moralnej i etycznej strony służby, jego praca uwzględniała rzeczywiste kwestie związane z układem życia żołnierza: “Nie wierz w złe wieści. W nocy na biwaku śpimy dobrze, aż się obudzimy. Nie bój się lęku. Nie waż się zerwać bez rozkazów … i demontować broń. Zadbaj o swoje stopy. Onuce powinny być zawsze czyste i suche. Zmień przynajmniej co dzień. Buty muszą być zakładane na ciepłe onucę. Nie afiszuj się obcasów! W esejach sformułowano wówczas odpowiedni kodeks postępowania nie tylko niższych stopni wojskowych, ale także oficerów: “Oficer powinien powstrzymać się od wszelkich zainteresowań i ogólnie od wszelkich działań, które mogłyby rzucić cień nawet na niego osobiście, a jeszcze bardziej na korpus oficerski. Słowo oficera musi być zawsze przysięgą prawdy, a zatem kłamstwo, chwalenie się, niewypełnianie zobowiązań – wady, które podważają wiarę w wiarygodność oficera, ogólnie hańbią rangę oficera i nie mogą być tolerowane.

Późniejsza służba Wojskowa Swidzinskiego była związana ze szkoleniem przyszłych oficerów. Spędziwszy lato 1889 r. W 98-m pułku piechoty Derptu (w celu uzyskania kolejnych kwalifikacji), 14 września 1889 r. został powołany na stanowisko nauczyciela “nauk wojskowych” Junkerskiej szkoły kawalerii Jelisawetgradu. Tam przebywał do 1892 roku.

Całe dalsze życie Swidzinskiego wiązało się bezpośrednio z karierą wojskową. Od września do października 1892 r. kierował sztabem 21-j dywizji inżynieryjnej, a następnie zajmował podobne stanowisko w 38-j dywizji Piechoty; 22 sierpnia 1894 był szefem sztabu 20-j dywizji Piechoty. Od 16 marca 1899 r. Swidzinski dowodził pułkiem Staroruskim piechoty. Po nadaniu rangi generała majora (19 maja 1900 r.) został mianowany komendantem 1-j brygady 19 dywizji Piechoty, a od 16 sierpnia 1901 r. kieruje 2-ą brygadą  42-j dywizji Piechoty.

21 listopada 1908 r., po otrzymaniu stopnia generała-porucznika, Swidzinski został szefem 11-j dywizji Piechoty w Łucku, a następnie, 19 czerwca 1910 r., szefem 41-j dywizji Piechoty w Kazaniu. I wreszcie, 16 listopada 1911 roku, w związku z osiągnięciem starości i zdrowia, Edmund Swidzinski rezygnuje z generała infanterii.

Lata pierwszej wojny światowej stały się punktem zwrotnym w jego losie. Od 1914 r., z inicjatywy wielkiego księcia Nikołaja Nikołajewicza (młodszego), na ziemiach polskich planowano utworzyć dobrowolne jednostki narodowe  – “polskie drużyny” lub legiony. Traktowano ich jako ochotnicze oddziały partyzanckie i należało je wykorzystywać do działań rozpoznawczych i sabotażowych na tyłach armii niemieckiej i austro-węgierskiej. 13 stycznia 1915 r., Na podstawie rozkazu Narodowego Komitetu Polskiego, specjalnie powołany Komitet Organizacyjny podjął się zadania organizacji Legionów, którym kierował generał lejtnant Edmund Swidzinski. Struktura tej instytucji obejmowała dwóch oficerów polskiego pochodzenia – Ludomyra Stepowskiego-Janosza (przyszły generał porucznik) i Petra Szymanowskiego (przyszły generał porucznik). Członkami Komitetu Organizacyjnego byli: Zygmunt Balicki, Hrabia Konstancy Plater-Broel, Antony Sadzewicz i Witold Gorczinski. Komitet organizacyjny był zaangażowany w rekrutację agentów, finanse, rzecznictwo, szkolenie wojskowe, ekonomiczne i sanitarne. Według wspomnień jego współczesnych, najlepsza była ówczesna działalność wojskowej sekcji województwa lubelskiego, kierowana przez Edmunda Swidzinskiego.

Legion Puławski utworzony przy udziale Edmunda Swidzinskiiego, stał się częścią Korpusu Grenadierów i został wysłany na front rosyjsko-niemiecki. Od maja do września tego roku Legion uczestniczył w wielu bitwach, w tym – w Mikhalewo (16.06.), w Puławskim Wzgórzu (22.07), w Opace (23.08) i innych. Podczas lata i jesieni 1915 r. większość Legionu Puławskiego została zniszczona, co doprowadziło do jego likwidacji i włączenia Brygady Strzelców Polissia.

Po rozpadzie Legionu Edmund Swidzinski powrócił do Kijowa, gdzie spotkał się z burzliwymi wydarzeniami 1917 roku. Kiedy w lutym tego roku utworzono Związek Polskich Bojowników, Swidzinski aktywnie uczestniczy w organizacji i działalności oddziału tej organizacji w Kijowie. Głównym zadaniem Związku, które trwało do końca 1917 r., było wsparcie Polaków, którzy walczyli w różnych częściach rosyjskiej armii (tj. Wspieranie ducha narodowego i szerzenie wychowania, opieka nad zmarłymi i sierotami, pomoc jeńcom wojennym itp.). Na początku 1918 r. Swidzinski poparł utworzenie 1 Korpusu Polskiego, który w lutym brał udział w bitwach pod Mińskiem-Litewskiem. Pomimo krwawych i tragicznych wydarzeń z 1918 r. Edmund przebywał w Kijowie, gdzie zmarł w 1919 r.

Podczas swojej wieloletniej posługi Edmund Swidzinski otrzymał Order św. Stanisława III stopnia (1873), św. Anny III stopnia (1879), św. Stanisława II stopnia (1885), św. Anny II stopnia (1889), Świętego Włodzimierza IV stopnia (1896), św.  Włodzimierza III stopnia (1903), św. Stanisława 1. stopnia (1905). W 1932 roku, już pośmiertnie, Swidzinski został odznaczony Polskim Krzyżem Niepodległości.

Źródła informacji:

  1. Kosk H. Generalicja polska. Popularny słownik biograficzny. Pruszków, 2001.
  2. Жебровский С.С. “Солдатские дети” – генералы императорской русской армии // Власть и общество в России: традиции и современность (к 35-летию кафедры философии и истории): материалы IV Всероссийской научной конференции 12-13 апреля 2008 года / Отв. ред. О.А. Тарасов, С.А. – Рязань, 2008. – С. 28-41.
  3. Свидзинский Э.Ф. Сборник бесед и практических задач для занятий с унтер-офицерами. – Санкт-Петербург, 1909.
  4. Список генералам по старшинству. Составлен по 1-е января 1911 года. – СПб.,
  5. Харьковский адрес-календарь на 1887 год. – Харьков: Типография Губернского правления, 1886.

Przygotował – Dr Serhij Kusznariow.